؟ 35 ؟ 23 همان ميل اعظم است . و گفته است كه اين رصد را چند سال تكرار كرده و در همهء اندازه‌گيريها به‌همين نتيجه رسيده است . تاريخى براى آن معيّن نكرده است ، ولى ما مىدانيم كه رصدهاى وى ميان سالهاى هزار و نود و يك و هزار و نود و چهار پس از اسكندر بوده است كه با سالهاى ميان دويست و شصت و هفت و دويست و هفتاد هجرى مطابق مىشود . سپس سليمان بن عصمت سمرقندى در بلخ با خشتك عضاده‌دارى رصد كرد كه قطر آن هشت ذراع بود ، و كوچكترين ارتفاع را ؟ 46 ؟ 29 يافت . و انقلاب درست در نصف النّهار صورت نگرفته بود و به‌همين جهت نتيجه را به نصف النّهار انتقال داد كه ؟ ؟ 44 ؟ 44 ؟ 29 شد و با اختلاف منظر آن را تعديل كرد كه ؟ ؟ ؟ 6 ؟ ؟ 17 ؟ 47 ؟ 29 به‌دست آمد ؛ و اين رصد در روز دوشنبهء هفتم شعبان سال دويست و هفتاد و پنج هجرى مطابق با هرمزد روز ( اوّل ) از آذرماه سال دويست و پنجاه و هفت يزدگردى صورت پذيرفت . و نيز بزرگترين ارتفاع را در نيمروز سه‌شنبهء چهاردهم محرّم سال دويست و هفتاد و شش هجرى مطابق با خرداذ روز ( ششم ) از خرداذماه سال دويست و پنجاه و هشت يزدگردى برابر با ؟ 54 ؟ 76 يافت و چون انقلاب پس از نيمروز اتّفاق افتاده بود نتيجه را به نصف النّهار منتقل كرد و اندازهء آن ؟ ؟ 4 ؟ 54 ؟ 76 و با تعديل به اختلاف منظر ؟ ؟ ؟ 23 ؟ ؟ 41 ؟ 54 ؟ 76 شد . پس ، اگر چنان كه مرسوم است ، ارتفاعات نيمروزها را در نظر بگيريم ، اندازهء ميل مىشود ؟ 34 ؟ 23 ، و اگر دو ارتفاع دو منقلب را به كار بريم ، مىشود ؟ ؟ 40 ؟ 34 ؟ 23 ، و اگر تعديل به اختلاف منظر را نيز در نظر بگيريم ، ميل كلّى IV 30 ؟ ؟ ؟ 8 ؟ ؟ 42 ؟ 33 ؟ 23 به‌دست مىآيد . و در بعضى از حكايات آمده است كه منصور بن طلحه ميل را رصد كرد و آن را ؟ 33 ؟ 23 يافت ، و در بعضى ديگر اندازهء آن ؟ ؟ ؟ 30 ؟ ؟ 44 ؟ 34 ؟ 23 آمده است ، و اين داستان چندان درست نيست كه بتوان به آن اعتماد كرد . و اين مرد دانشمند از بازماندگان فرمانرواييان طاهرى در خراسان بود كه از دانشهاى رياضى و آنچه وابستهء